Trong sách Gióp, Sa-tan xuất hiện trước ngai vàng và thách thức chính quan niệm rằng con người yêu mến Đức Chúa Trời một cách tự nguyện. Lời buộc tội của hắn rất đơn giản: “Họ không yêu Ngài vì Ngài là ai. Họ yêu Ngài vì những gì Ngài ban cho họ.”
Nói cách khác, Sa-tan đưa ra một quan điểm hoàn toàn mang tính giao dịch về đức tin. Hãy dỡ bỏ hàng rào bảo vệ. Hãy lấy đi những phước lành. Hãy tước đoạt những ân tứ. Hãy để sự đau khổ ập đến với họ, và họ sẽ nguyền rủa Ngài ngay trước mặt Ngài.
Đó trở thành vấn đề lớn. Liệu có tồn tại một thứ gọi là tình yêu chân thành dành cho Đức Chúa Trời? Liệu Đức Chúa Trời có xứng đáng được thờ phượng nếu không xét đến những ân tứ của Ngài? Hay mọi hành động sùng kính chỉ là một sự giao dịch?
Cuộc đời của Gióp trả lời câu hỏi đó. Dù bối rối, tổn thương và tan vỡ, ông không bỏ rơi Đức Chúa Trời. Dù ông vật lộn để hiểu, ông vẫn tiếp tục tin cậy. Lời buộc tội bị vạch trần là một lời nói dối.
Từ giây phút đó trở đi, cuộc đời của dân Chúa trở thành một bằng chứng sống động chống lại lời buộc tội cổ xưa đó. Mỗi thánh đồ tiếp tục yêu mến, tin cậy và thờ phượng Đức Chúa Trời trong đau khổ đều làm chứng rằng Sa-tan đã sai.
Đức Chúa Trời không xứng đáng được tôn thờ chỉ vì Ngài ban phước cho chúng ta.
Ngài xứng đáng được tôn thờ dù Ngài có ban phước cho chúng ta hay không.
Ngài không xứng đáng được tôn thờ chỉ vì Ngài chữa lành cho chúng ta.
Ngài xứng đáng được tôn thờ dù Ngài có chữa lành cho chúng ta hay không.
Ngài không xứng đáng được tôn thờ chỉ vì Ngài ban cho chúng ta những điều chúng ta mong muốn.
Ngài xứng đáng được tôn thờ bởi chính bản chất của Ngài.
Đây là lý do tại sao sách Gióp đặt ra một thách thức lớn đối với thuyết định mệnh. Toàn bộ câu chuyện giả định rằng tình yêu thương chân thành, sự tin tưởng và sự vâng phục là những phản ứng thực sự, chứ không chỉ là những kết quả được lập trình sẵn. Câu hỏi đang được kiểm chứng là liệu một người có tiếp tục yêu mến Chúa khi mọi lý do trần thế để làm như vậy đã bị tước bỏ hay không.
Lời chứng của Gióp cho thấy có những người nam và nữ sẽ làm như vậy.
Không phải vì họ bị mua chuộc bởi những phước lành.
Không phải vì họ bị ép buộc bởi hoàn cảnh.
Không phải vì mối quan hệ đó mang tính giao dịch.
Mà bởi vì Chúa xứng đáng được ngợi khen.
Lời chứng của Gióp là một lời khiển trách đối với cả thuyết Calvin và phần lớn thần học đặc sủng hiện đại, mặc dù vì những lý do rất khác nhau. Điều này phá tan quan niệm của phái Calvin rằng con người chỉ đơn thuần diễn theo một kịch bản đã được định trước, vì Gióp không phải là một con rối chuyển động theo một sắc lệnh vĩnh cửu, mà là một người đáp lại Chúa bằng tình yêu thương chân thật, lòng tin tưởng chân thật và sự vâng phục chân thật giữa những đau khổ không thể tưởng tượng nổi. Đồng thời, nó vạch trần điểm yếu của mọi giáo lý thuộc phong trào Ân tứ coi phước lành, sự thịnh vượng, sự chữa lành, hay lời cầu nguyện được đáp ứng là thước đo ân huệ của Chúa.
Lời buộc tội của Sa-tan mang tính giao dịch: rằng con người chỉ phục vụ Chúa vì được đền đáp. Cuộc đời của Gióp đã chứng minh điều ngược lại. Nơi thử thách đức tin không phải là sự dư dật mà là sự mất mát, không phải sự thoải mái mà là sự đau khổ. Chính trong sự tước đoạt, trong lửa và lũ lụt, trong hoạn nạn và thử thách, mà thực tại về tình yêu của Chúa dành cho con người và tình yêu của con người dành cho Chúa được bày tỏ. Không có con đường rộng rãi nào vòng qua lò lửa này. Con đường của Chúa Kitô dẫn qua lối đi hẹp, nơi mọi thứ nhỏ bé hơn đều bị thiêu rụi cho đến khi chỉ còn lại điều này: “Dù Ngài giết tôi, tôi vẫn sẽ tin cậy Ngài.”
