-
Câu chuyện về Giô-na quen thuộc với hầu hết người đọc Kinh Thánh. Giô-na là một nhà tiên tri trái với ý muốn của mình. Trước hết, câu chuyện của ông là sự thật lịch sử. Không có lý do gì để nghi ngờ điều đó. Chính Chúa chúng ta đã xác nhận điều đó (Ma-thi-ơ 12:40). Thứ hai, nó có ý nghĩa tiên tri liên quan đến lịch sử của Israel và liên quan đến Chúa Kitô. Thứ ba, nó chứa đựng rất nhiều bài học thực tiễn cho chúng ta.
Tôi muốn nêu ra năm bài học đó.
Bài học 1: Ân điển của Chúa luôn lớn hơn những định kiến của chúng ta
Ân điển của Chúa không có giới hạn. Ngay cả trong Cựu Ước, Ngài không chỉ để mắt đến dân Israel trên đất. Ngài cũng thấy sự gian ác của thành phố Ni-ni-vê. Nhưng không chỉ vậy. Ngài cũng thấy rằng dân Ni-ni-vê đã ăn năn và từ bỏ những đường lối gian ác của họ (Giô-na 3:10).
Chúng ta học được từ điều này rằng ân điển của Chúa không phải là độc quyền. Ngày nay chúng ta biết rằng ân điển của Đức Chúa Trời đã hiện ra trong thân vị Con Ngài—mang lại sự cứu rỗi cho tất cả mọi người (Tít 2:11). Giô-na không muốn Ni-ni-vê được cứu rỗi—đó là kẻ thù của Y-sơ-ra-ên, và chúng là mối đe dọa lớn. Nhưng Đức Chúa Trời làm rõ rằng mỗi người và mỗi quốc gia đều có cơ hội ăn năn. Sự rộng lớn này—đã được gợi ý trong sách Cựu Ước này—thách thức chúng ta là những người Cơ Đốc. Chúng ta nên là sứ giả của Đức Chúa Trời cho tất cả mọi người và gạt bỏ mọi định kiến và sự tự cho mình là công chính. Ngay cả những người “không được yêu thương” (ví dụ: những người suy nghĩ khác biệt, những người đến từ các nền văn hóa khác nhau, những người ở bên lề xã hội, hoặc những người sa ngã về mặt đạo đức) cũng là những người nhận được ân điển và lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Vì vậy, chúng ta nên nhìn đến “cánh đồng gặt hái của thế giới” với tình yêu thương và hy vọng và tuyệt đối không loại trừ bất cứ ai khỏi suy nghĩ của mình. Cá nhân, trong gia đình, nơi làm việc và cả trong hội thánh, chúng ta nên cởi mở để gặp gỡ mọi người bất kể xuất thân của họ. Mọi người đều có cơ hội ăn năn và hoán cải.
Bài học 2: Bạn có thể chạy trốn khỏi Chúa, nhưng bạn không bao giờ có thể thoát khỏi Ngài.
Chúa không thể bị lay chuyển. Ngài có kế hoạch cho mỗi người chúng ta. Giô-na nghĩ rằng ông có thể chạy trốn khỏi sự hiện diện của Chúa (Giô-na 1:3), nhưng Chúa đã đuổi kịp ông nhanh hơn ông mong muốn.
Từ đó, chúng ta học được rằng Chúa giao cho mỗi người chúng ta một sứ mệnh. Mỗi người đều được kêu gọi để thực hiện các mệnh lệnh của Chúa. Tuy nhiên, giống như Giô-na, chúng ta có thể cố ý chống lại và cố gắng chạy trốn khỏi Chúa. Giô-na chạy trốn không chỉ vì ông sợ đến với kẻ thù ở Ni-ni-vê, mà chủ yếu là vì ông từ chối chấp nhận ý muốn của Chúa. Cuối sách, ông quay lại điểm này và nói: "Vì thế, tôi chạy trốn đến Ta-rít, vì tôi biết rằng Đức Chúa Trời là Đấng nhân từ và thương xót, chậm giận và đầy lòng yêu thương, và Ngài sẽ nguôi giận không giáng tai họa" (Giô-na 4:2). Nhưng Chúa không thể bị lay chuyển. Ngài không dễ dàng chấp nhận khi chúng ta bất tuân và từ chối. Cũng như trường hợp của Giô-na, đôi khi Đức Chúa Trời dùng những phương pháp gây đau đớn cho chúng ta. Chúng ta nên dùng câu chuyện của Giô-na như một tấm gương và tự hỏi bản thân xem liệu chúng ta, đôi khi, cũng có né tránh nhiệm vụ mà Đức Chúa Trời giao cho mình hay không.
Bài học 3: Sự ăn năn thay đổi mọi thứ – ngay cả những trường hợp tưởng chừng như “vô vọng”
Câu chuyện về Giô-na dạy chúng ta rằng không ai sa ngã quá thấp hèn đến nỗi không thể bắt đầu lại qua sự ăn năn. Sự ăn năn chân thành tạo ra một khởi đầu mới và cũng là điều kiện tiên quyết cho một khởi đầu mới (Giô-na 3:5).
Chúng ta học được từ điều này rằng sự ăn năn chân thành biến đổi cuộc sống – ngay cả những người mà chúng ta ít ngờ tới nhất. Người Ni-ni-vê nổi tiếng là những kẻ gây ra bạo lực (Na-hum 3:1 gọi thành phố này là “thành phố máu”, đầy rẫy dối trá và bạo lực), nhưng trong sách Giô-na, họ thể hiện sự hối hận chân thành. Đức Chúa Trời nhìn thấy tấm lòng và đáp lại bằng sự tha thứ. Chúng ta nên hiểu sâu sắc rằng không ai quá độc ác hoặc quá xa cách Đức Chúa Trời. Nhưng chúng ta cũng học được rằng sự ăn năn không phải là một cảm xúc sùng đạo, mà đúng hơn là biểu hiện của sự thay đổi và hoán cải chân chính. Chỉ khi thấy việc làm của họ, rằng họ “đã từ bỏ đường lối gian ác của mình”, thì Đức Chúa Trời mới nguôi giận về điều ác mà họ đã gây ra (Giô-na 3:10). Sự ăn năn được thể hiện rõ ràng qua những việc làm của họ (Lu-ca 3:8).
Chúng ta nên khích lệ lẫn nhau đừng bỏ cuộc với bất cứ ai. Ân điển của Đức Chúa Trời được tôn vinh chính khi mọi thứ dường như đã mất hết hy vọng. Điều này thúc đẩy chúng ta làm chứng và rao giảng Tin Mừng—ngay cả khi mọi việc dường như “vô vọng”.
Bài học 4: Sự giận dữ tự cho mình là công chính là xa lạ với tấm lòng của Đức Chúa Trời và làm chúng ta xa cách Ngài.
Lúc đầu, Giô-na từ chối đi. Khi cuối cùng ông vâng lời và thực hiện mệnh lệnh của Đức Chúa Trời, ông bực bội vì ân điển của Đức Chúa Trời và thậm chí trở nên tức giận (Giô-na 4:1). Sự thất vọng của ông cho thấy sự tự cho mình là công chính về mặt tôn giáo: ông tin rằng ông biết ai xứng đáng nhận được ân điển của Đức Chúa Trời—và ai không. Câu hỏi cuối cùng của Đức Chúa Trời dành cho Giô-na là liệu có phải điều đó là hiển nhiên rằng Ngài thương xót Ni-ni-vê hay không (Giô-na 4:11).
Chúng ta học được rằng tiêu chuẩn của Chúa khác với tiêu chuẩn của con người và lòng nhiệt thành tôn giáo có thể khiến chúng ta trở nên vô cảm. Nếu Giô-na nhìn dân thành Ni-ni-vê bằng con mắt của Chúa, ông hẳn đã vui mừng. Chúng ta nên tự xét mình. Chúng ta có lòng thương xót như Chúa không? Chúng ta có vui mừng khi...
Gửi ý kiến phản hồiLiệu có bao nhiêu người tìm đến Ngài? Hay có lẽ chúng ta thậm chí còn thầm vui mừng khi những kẻ gian ác nhận lấy "hình phạt thích đáng" của mình? Chúng ta nghĩ đến sự giận dữ của người con trai cả trong Lu-ca 15 đối với em trai mình. Suy nghĩ rằng người cha đã chào đón kẻ "vô dụng" này khiến ông ta tức giận.
Bài học 5: Chúa làm việc với những người không hoàn hảo – và không bỏ cuộc.
Chúa không gọi những người tài năng, mà ban ơn cho những người được gọi. Ngài thậm chí còn dùng cả những người không muốn, bởi vì Ngài không bỏ rơi chúng ta. Sau khi Chúa đặt tay trên Giô-na và ông ở trong bụng cá ba ngày, người đầy tớ vô dụng đã trở thành người hữu ích. Chúa biến một người đầy tớ "vô dụng" (Mác) thành một người đầy tớ "hữu ích" (2 Ti-mô-thê 4:11), người thậm chí còn được phép viết phúc âm về người đầy tớ hoàn hảo.
Giô-na không phải là anh hùng đức tin. Ông nghi ngờ, ông nổi loạn, ông không hiểu Chúa – vậy mà Chúa vẫn dùng ông. Đây là một sự khích lệ lớn lao cho mỗi chúng ta. Lòng trung tín của Chúa lớn hơn những thiếu sót của chúng ta. Do đó, Ngài có thể sử dụng cả những người hầu việc yếu đuối, đầy khuyết điểm và nổi loạn. Là những người Cơ Đốc và tôi tớ của Chúa, chúng ta không cần phải là những "siêu nhân thuộc linh". Ngài sử dụng những người có những điểm yếu thực sự—nếu họ sẵn lòng để Ngài sử dụng và vâng lời Ngài. Sách Các Quan Xét cho thấy rằng Chúa đã nhiều lần sử dụng những người có những khuyết tật thực sự. Những thất bại của chúng ta không nhất thiết phải là dấu chấm hết cho ơn gọi của chúng ta.
Thật đáng để đọc sách Giô-na từ góc nhìn này.
Ẩn bớt